Welke vegaburger is het gezondst?

07-10-2019

Een groot deel van de Nederlanders is steeds bewuster bezig met voedsel. Ze vragen zich af waar hun eten vandaan komt, en welke impact dit heeft op hun gezondheid en de wereld om hen heen. Er kiezen dan ook steeds meer mensen om geen, of in ieder geval minder vlees te eten. Misschien jij ook wel!?

Het eten van minder (of geen) vlees vind ik een goede ontwikkeling! Wel merk ik dat sommige mensen het lastig vinden om te minderen. Bijvoorbeeld omdat ze moeite hebben met 'vleesloos' koken (tip: er staan veel lekkere vegetarische recepten op mijn website!), of omdat ze veel waarde hechten aan de smaak en structuur van vlees. In die gevallen kan het groeiende schap met vleesvervangers uitkomst bieden - sommige vegaburgers zijn nauwelijks van echt te onderscheiden, en er staat er binnen no-time een vegetarische maaltijd op tafel! 

Maar waar bestaat zo'n kant-en-klare vegaburger eigenlijk uit, en hoe gezond is het? En misschien nog wel het allerbelangrijkste: is een vegaburger een volwaardige vervanger van vlees? FoodLies zocht het voor je uit! 

In dit vergelijkingsartikel beperk ik me tot de 'standaard' vegaburger. Wellicht komen andere varianten in een toekomstig artikel aan bod, want er zijn nog veel meer vegetarische burgers. Bijvoorbeeld op basis van peulvruchten, groenten of zelfs schimmels.

Disclaimer
Voedselproducten zijn niet per definitie 'gezond' of 'ongezond'. Dit heeft onder andere te maken met hoeveelheid en frequentie. Plaats specifieke voedingsmiddelen daarom altijd in de juiste context - in dit geval jouw volledige eetpatroon. Wel kun je iets zeggen over in hoeverre een product een gezonde- of minder gezonde keuze is. Producten die meer gezondheidswinst opleveren dan een andere variant uit diezelfde productgroep, beschouw ik als een gezonde keuze.

De vergelijking

Tik de tabel aan, om hem duidelijker te kunnen lezen.

Ingrediënten

AH Vegetarische basis burger

Ingrediënten: gerehydrateerd plantaardig eiwit (44% soja, 28% tarwe), aardappeleztmeel, rode ui, vrije-uitloopei-eiwit, zonnebloemolie, dextrose, specerijen, gistextract, kleurstof (karamel [E150a]), tarwevezel, zout, aroma, tomatenpoeder, kruiden, vitamine B12, ijzer

Vegetarische slager MC2 burger

Ingrediënten: 72% soja structuur (water, soja-eiwit, tarwe-eiwit, tarwezetmeel), plantaardige oliën (zonnebloem, raap), ui, vrije-uitloopkippenei-eiwit, uienextract, zetmeel, kruiden en specerijen, dextrose, zout, verdikkingsmiddel: carrageen, gebrande suiker, aroma, gistextract, palmvetpoeder, ijzer, vitamine B12

Garden Gourmet vegetarische burger

Ingrediënten: gerehydrateerd soja-eiwit (59%), gerehydrateerd tarwe-eiwit (12%), water, plantaardige oliën (zonnebloem, koolzaad in wisselende verhoudingen), ui, zetmeel, methylcellulose, azijn, gistextract, zout, uipoeder, knoflookpoeder, peterselie, gerstemoutextract, kruiden (rozemarijn, komijn), specerij-extracten

Vegafit burger

Ingrediënten: 45,9% gerehydrateerd tarwe-eiwit, zonnebloemolie, ui, mosterd (water, mosterdzaad, azijn, zout, suiker, specerijen, kruiden), aardappeleiwit, gemodificeerd zetmeel, zout, tarwemeel, maltodextrine, suiker, soja hydrolysatie, dextrose, gistextract, knoflookgranulaat, aardappelvezel, tarwe-eiwit, verdikkingsmiddel (carrageen), tarwevezel, specerijen, kruiden (selderij), aroma, gerstemout, extract, gekarameliseerde suiker, ijzer, zink, vitamine B12

Vivera burger

Ingrediënten: 72% gerehydrateerd soja- en tarwe-eiwit, aardappelzetmeel, zonnebloemolie, rode ui, kippenei-eiwit (vrije uitloop) natuurlijk aroma, dextrose, aroma, uienpoeder, tarwevezels, zout, kruiden en specerijen, knoflookpoeder, tomatenpoeder, maltodextrine, ijzer, vitamine B12

Veggie Chef hamburger

Ingrediënten: gerehydrateerd eiwit (soja 46%, tarwe 25,8%), aardappelzetmeel, ui, zonnebloemolie, vrije uitloopeiwitpoeder, natuurlijke aroma's, zeezout, tarwevezels, aroma, gedroogde glucosestroop, specerijen, uienpoeder, dextrose, maltodextrine, knoflook, uienextract, mineraal: ijzer(II)gluconaat, vitamine B12

De uitslag

Voordat ik uitgebreid inga op de de macronutriënten en ingrediënten van 6 verschillende vegaburgers, valt me allereerst het volgende op: de portiegrootte. Wat een verschil! Zo weegt de ene burger 100 gram, terwijl de andere burger slechts 75 gram weegt. Ook zie ik dat aan alle vegaburgers ijzer en vitamine B12 is toegevoegd. Dat is een goed teken, want dit zijn belangrijke voedingsstoffen die je normaal gesproken uit vlees haalt.

Calorieën

Bijna alle burgers bevatten per 100 gram een gelijkwaardige hoeveelheid calorieën; minder dan 200. De enige burger die er met 272 kcal per 100 gram uitspringt, is die van Vegafit. Persoonlijk vind ik dit redelijk veel - ondanks de portiegrootte van 75 gram, levert deze namelijk 204 calorieën. Daarmee wil ik niet per se zeggen dat dit 'slecht' is, maar wel dat er sprake is van een verschil ten opzichte van de andere vegaburgers. Zo bevatten de burgers van De Vegetarische Slager, Garden Gourmet en Veggie Chef rond de 160 à 170 kcal per 100 gram, en die van AH en Vivera tussen 170 en 180 kcal per 100 gram.

Vet

Een snelle blik op de vergelijkingstabel laat zien dat de burger van Vegafit niet alleen de meeste calorieën, maar ook het meeste vet (15 gram) bevat. Voor de andere vegaburgers ligt de hoeveelheid vet tussen 4 en 8 gram per 100 gram, waarbij de burgers van AH (4 gram) en Veggie Chef (4,2 gram) het laagst scoren. Dit geldt trouwens ook voor de hoeveelheid verzadigd vet: 0,4 gram voor de burger van AH en 0,6 gram voor die van Veggie Chef. De hoeveelheid verzadigd vet in de andere varianten varieert tussen 0,4 en 1,6 gram, en dat is een stuk minder dan in een burger van echt vlees. 

Koolhydraten en suikers

Wat betreft de hoeveelheid koolhydraten en suikers zijn er eigenlijk vrij weinig dingen die mij opvallen. De hoeveelheid verschilt weliswaar, maar er is geen burger die erg afwijkt van de rest. Met respectievelijk 6 en 6,8 gram koolhydraten per 100 gram, bevatten de burgers van Garden Gourmet en De Vegetarische Slager de minste koolhydraten. Voor de andere varianten ligt het aantal koolhydraten boven de 10 gram per 100 gram burger. Deze bestaan trouwens deels uit suikers, want dat is - in welke vorm dan ook - aan bijna alle varianten toegevoegd. Alleen de burger van Garden Gourmet bevat geen toegevoegde suikers, top!

Eiwitten

Met 17 à 18 gram per 100 gram, bevatten de meeste vegaburgers in deze vergelijking een goede hoeveelheid eiwit. De burger van De Vegetarische Slager is het minst rijk aan proteïne; deze bevat 15,4 gram eiwit per 100 gram. 

Zout

Waar je burgers van vlees meestal nog zelf op smaakt moet brengen, is dat bij vegetarische burgers niet het geval. Zoals je in de vergelijkingstabel kunt zien, bevatten alle vegaburgers vrij veel zout; meer dan 1 gram per 100 gram. Het minste zout tref je in de burger van Garden Gourmet (1,3 gram), het meeste zout in de burgers van De Vegetarische Slager en Vegafit (beide 1,9 gram).

Ingrediënten

De vegaburgers in deze vergelijking zijn allemaal op basis van soja- en tarwe-eiwit. Aan sommige varianten (die van AH, Garden Gourmet en Vegafit) is ei toegevoegd, waardoor deze burgers vegetarisch (en dus niet veganistisch!) zijn. Verder bevatten alle burgers verschillende toevoegingen. Suiker noemde ik eerder al, maar er zijn bijvoorbeeld ook verdikkingsmiddelen, aroma's en extracten toegevoegd. 

Waar moet een vleesvervanger aan voldoen?

Waar moet een vleesvervanger aan voldoen?

Er zijn een aantal eisen waar een vleesvervanger aan moet voldoen om als volwaardige vervanger door te kunnen gaan. Laten we samen eens kijken naar de criteria die het Voedingscentrum voor vegaburgers heeft opgesteld. Zij stellen dat een vegaburger binnen de Schijf van Vijf past wanneer deze (per 100 gram):

  • minder dan 2,5 gram verzadigd vet bevat
  • minder dan 0,1 gram aan transvet bevat
  • minder dan 450 mg natrium, oftewel 1,1 gram zout bevat

  • meer dan 0,8 gram ijzer, meer dan 0,24 gram B12 en/of 0,6 gram B1 is toegevoegd

  • geen suiker toegevoegd

  • meer dan 20% eiwit bevat

Best een behoorlijk lijstje met criteria, vind je niet? Het is zelfs zo dat geen enkele van deze burgers aan de voorwaarden voldoet, want:

  • Alle burgers bevatten meer dan 1,1 gram zout
  • Er is suiker aan de burgers toegevoegd (uitgezonderd de burger van Garden Gourmet)

Uiteraard is dit ene voedingsmiddel niet bepalend, het gaat om je gehele voedingspatroon. Wanneer je via andere maaltijden voldoende eiwitten binnenkrijgt, is het eten van een vegaburger met iets minder eiwit geen probleem. Andersom geldt: als je andere maaltijden weinig zout bevatten, dan is het niet erg om een zoutrijke vegaburger te eten. Er wordt maximaal 6 gram zout per dag geadviseerd.

Conclusie

De burger van Garden Gourmet komt het best uit deze vergelijking! Weinig inspiratie en tóch vegetarisch eten? Dan kan deze, of een andere vegaburger een uitkomst zijn. Maar vergeet niet: het is een blijft een sterk bewerkt product. 

Ben je benieuwd hoe ik tegen deze producten aankijk? Dat zal ik je vertellen. Ik vind het top dat er vaker wordt gekozen voor een vegetarisch alternatief voor vlees! Dat het aanbod vleesvervangers groter en aantrekkelijker wordt is natuurlijk ook fijn. Wel vind ik dat de gemiddelde vegaburger redelijk veel zout bevat. Kies bij voorkeur voor een variant die (per 100 gram) minder dan 1,5 gram zout bevat.

Enne, ook ik houd op zijn tijd van gemak (en een goede burger)! Ik geniet dus af en toe zeker van een lekker broodje vegaburger met wat toppings.

Tot slot wil ik benadrukken dat ik jullie bewuster wil maken van bepaalde voedingsproducten, niet om te vertellen dat het eten daarvan goed of slecht is. Ik zeg altijd: het gaat om je gehele voedingspatroon! Hopelijk heeft dit artikel je geïnspireerd en gestimuleerd om een bewuste vegetarische keuze te maken, en dus ook om binnenkort eens keihard te GENIETEN van zo'n burger!